
“1937ïš br‹id khfhz Kjyik¢ruhf Mdîl‹ ïuh#hÍ
1938ïš xU gFâ gŸË¡Tl§fËš btŸnsh£lkhf ïªâia¡ f£lha¥ ghlbkhÊ M¡»dh® (ïªâia¡ f£lha¥
ghlkh¡»dh® v‹gnj rÇ) mªj ïªâ¤ âÂ¥ig¤
jÄH¿P®fŸ v⮤jd®. ïªâ¤ âÂ¥ò v⮥ò¥
nghuh£l¤âš bgÇah® fyªJ bfh©L K‹bdL¤j ã‹ mJ
bgU« å¢ir¥ bg‰wJ.”
L«.. L«.. L«.. ïjdhš rfykhdt®fS¡F« bjÇÉ¥gJ
v‹dbt‹whš, gh®¥gd Éy¡fhdhY«, rk‰»Uj Éy¡fhdh Y«,…
ïªâ v⮥ghdhY«, jŤ jÄœ ehlhdhY« jÄH¿P®fns K‹ndho; bgÇah® ã‹ndhonajh‹. L«...… L«... L«...
kzÉHhÉš gh®¥gd Éy¡»š jÄH¿P®fŸ
1916ïš ‘jŤ jÄœ ïa¡f«’ njh‹¿a fhy¤ânyna gh®¥gd Éy¡if mjhtJ kÂaurdh® bkhÊÆš MÇa¥ ònuh»j® Éy¡F
bjhl§»É£lJ v‹gJ c©ikah?
thœÉaš ÃfœîfËš KjÈš gh®¥gd ònuh»j®fŸ Ú¡f«, ã‹d® rk‰»Uj kªâu§fŸ Ú¡f« v‹gjhf bgÇah® bjhl§»aJ
1926ïš jh‹; m¥go¤ jh‹ mtuJ ‘FomuR’ V£L¥ gâîfS«
TW»‹wd. Mdhš 1916nyna jŤjÄœ ïa¡f« bjhl§»a fhy¤ânyna bjhl§»É£lJ v‹»wh® njhH® kÂaur‹.
Mdhš ‘FomuR’ V£o‹ 11-9-1927 ehË£l ïjÊš ‘be‰¿¡
f©iz fh£odhY« F‰w« F‰wnk!’ v‹w jiy¥ãš áW F¿¥òiu
7
x‹W btËah»íŸsJ. “RthÄ ntjh¢ry« mt®fŸ (kiwkiy mofŸ) mUik Fkh®¤¤â¡F« ekJ e©g® âUtu§f« ãŸis mt®fS¡F« elªnj¿a âUkz¢ rl§fhdJ jÄœ k¡fisna FH¥g¤âš bfh©LtªJ É£lJ” v‹W bjhl§F« mªj F¿¥ò, mofsh® å£L¤ âUkz«, gh®¥gd®fis it¤nj elªJŸsij R£o¡fh£L»wJ; ‘FomuR’ jU« F¿¥ò ïJ.
“RthÄ ntjh¢ry« mt®fS«, âUths® fh.R¥ãukÂa¥
ãŸis mt®fS« jÄœ eh£onyna jÄœ k¡fË‹ giHa ehfÇf ÉõakhŒ j¡f MuhŒ¢á cŸst®fŸ. Vidat®fis ït®fS¡F
rkkhdt®fŸ mšyJ ït®fS¡F mL¤jt®fŸ v‹W brhšy nt©Lnkašyhkš ït®fS¡F Û¿dt®fŸ v‹W brhšy KoahJ
v‹gJ ekJ mã¥ãuha«. ï¥go¥g£l ïU Phdgh°fu®fŸ (m¿î¢
Rl®fŸ) To¢ brŒj¤ âUkz« gh®¥gÜa¤ âUkzkhŒ
elªnj¿‰bw‹whš k‰wt®fŸ v›tsî öu« gh®¥gÅa¤â‰F ca®î bfhL¡f kh£lh®fŸ! ca®î bfhL¡f ÉU«gh®fsh v‹gij nahá¡F«go mt®fS¡nf É£L ÉL»nw‹. ïj‰F VjhtJ jFªj rkhjhd« ït®fŸ brhšyhj tiuÆš âU¤j Koahj F‰wkhtnjhL
k¡fS¡F¡ FH¥gK« ekJ Ka‰á¡F ïilôW« V‰gL«
v‹gijí« tz¡f¤Jl‹ bjÇɤJ¡ bfhŸ»nwh«” v‹W bgÇah®
vGâíŸsh®.
bgÇah® RakÇahij ïa¡f« thœÉaš ÃfœîfËš ònuh»j®fis Ú¡f nt©L« v‹w ïa¡f¤ij¤ bjhl§» el¤â¡
bfh©oU¡F«nghJ kiwkiy mofsh® jdJ kfŸ âUkz¤ij¥
gh®¥gdiu it¤J (kÂaur‹ bkhÊÆš MÇa ònuh»j®fis it¤J) el¤âÆU¡»wh®. kiwkiy mofshÇ‹ ïªj¢ braš
‘gh®¥gd ònuh»j Éy¡F’ ïa¡f¤J¡F ã‹dilití«
FH¥g¤ijí« V‰gL¤â Élhjh v‹w ftiynahL bgÇah® R£o¡
fh£L»wh®.
ï¤ âUkz¤â‹ kz¥bg©, kiwkiyaofË‹ (mtuJ
ïa‰bga® ntjh¢ry« MF«) _¤j kfŸ Úyh«ãif Mth®.
kiwkiy mofsh® jdJ kfS¡F¤nj®ªbjL¤j kzkf‹
t.âUtu§f«ãŸis. ïtU« ïtuJ cl‹ ãwªjhuh»a t.R¥igah ãŸisí« bj‹Åªâa irt ü‰gâ¥ò¡ fHf¤ij cUth¡»at®fŸ.
bgÇahU¡F vâuhd ‘Kid kG§F«’ thj§fŸ!
‘âuhÉl‹’ KjÈa VLfŸ irt rka¤ij¡ f©o¡F« Éahr§fis cl‹g£L btËÆLtij¡ f©o¤jnjhL, mjid vâ®bfhŸtj‰fhd braš â£l« x‹iwí« K‹it¤J, m¢braš â£l¤â‰F¤ j¡f tot« bfhL¥gj‰F¢ “irt kfhehL” x‹W
T£lnt©Lbk‹W (mjhtJ bgÇahiu¡ f©o¤J...) 25-9-1928 m‹W
“irt k¡fS¡F«, irt klhâgâfS¡F« X® É©z¥g«”
btËÆ£ld® v‹gJ xU jÅ brŒâ.
‘be‰¿¡ f©iz¡ fh£odhY« F‰w« F‰wnk’ v‹w f£Liu¡F gâyhf mL¤j thu ‘FomuR’ (18-9-1927) ïjÊš (9 M«
g¡f¤âš) ‘âUtu§f« ãŸis âUkz«’ v‹w jiy¥ãš “xU
bghW¥òŸst® vGJtJ” vd¡ F¿¥ã£L rkhjhd« TW« xU
foj« btËah»íŸsJ.
kiwkiyaofsh®, gh®¥gd® ònuh»jiu¤ jdJ å£L¤
âUkz¤J¡F miH¤jij Ãaha¥gL¤â, mªj¤ âUkz¤J¡F¢
br‹W tªj xUt® jªâUªj És¡f« ïJ; mijí« ‘FomuR’ V£oš bgÇah® btËÆ£LŸsh®. nfhÆšfŸ všyh« jÄH®fS¡nf cÇikahdit; mªj¡ nfhÆÈš órid el¤J« gh®¥gd¥
ònuh»j®fŸ Mâ irt®fŸ. mt®fS« jÄH®fË‹ xU gFâÆd®
jh‹. mªj¡ f©nzh£l¤njhLjh‹ kiwkiy mofsh® kÆyh¥ó®
fghäRtu® nfhÆš gh®¥gd m®¢rfiu mt® Mâ irt® (jÄH®) v‹gjhY«, j«Äl« gÆ‹w khzt® v‹gjhY« âUkz¤ij el¤â it¡f miH¤âU¡»wh®. Mdhš k‰bwhU irt¤ jÄœ m¿Puhd fh.R¥ukÂa« ãŸis¡F gh®¥gdiu it¤J âUkz« el¤Jtâš cl‹ghL ïšiy. mt® âUkz¤J¡F bešiyÆÈUªJ tªJ
nrUtj‰F¤ jhkjkh» É£lJ. jhÈ f£L« neu¤âšjh‹ tªJ
nr®ªjh®. K‹ T£ona tªâUªjhš jkJ fU¤ij kiwkiyao fËl« vL¤J¡ T¿ÆUªâU¥gh®. mnj neu¤âš, gh®¥gdiu jÄH®fŸ, Mâ irt®fŸ v‹W kiwkiwaofŸ fUJtij fh.R¥ukÂa¥ ãŸis V‰fÉšiy. mt®fŸ j§fis¤ jÄH®fshf x‹¿iz¤J¢ brayh‰W« tiu ï¥go âUkz§fS¡F gh®¥gdiu miH¥gJ jtW v‹gnj fh.R¥ukÂaãŸis fU¤J. mtuJ
x¥òjYlndna ïij vGJ»nwh« v‹W âUkz¤J¡F br‹W
tªjt® ‘FomuR’ g¤âÇifÆš rkhjhd« TW»wh®. ‘FomuR’ V£oš btËtªj mªj És¡f« ïnjh:
9
“g©il üyhuhŒ¢áahš jÄH®¡nf nfhÆšfSÇad bt‹W«, Mâ irt¡ FU¡fŸ jÄHÇ‹ xU gFâah® v‹W fUâna kÆiy¤ âU¡nfhÆš (kÆyh¥ó® fghäRt® nfhÆÈš) órid òÇí«
jkJ Mâirt khztiu jkJ òjšÉ âUkz¤â‹nghJ xU
fUÉahf kiwkiy mofŸ bfh©lh® v‹W òǪJ bfhŸs nt©L«” v‹gjhf vGâÆU¥gnjhL “ e«kt® kz§fis e«kt®
thÆyhfnt el¤j nt©Lbk‹w fU¤J¡ bfh©l âUths® fh.R¥ãu kÂa« ãŸis KjÈat®fŸ âUk§fy eh© ó£LŠ rka¤âny jh‹ bešiyÆÈUªJ tªJ mjid¡ f©Q‰wikahš kiwkiy mofS¡F¤ j§fŸ fU¤ij¤ bjÇÉ¡f rka« thŒ¡f¥ bg‰¿y®.
Mâ irt kuãd® jÄHUl‹ kdÄiaªJ tªJ nrUth®fŸ
v‹gj‰F« nghâa rh‹WfŸ fhQ« tiu ï¤jtW ãw âUkz§fËY« ÃfHbth£lhJ brŒtJ ekJ flikba‹W
âUths® fh.R¥ãukÂa ãŸis KjÈat®fŸ czU»wh®fŸ” vd ï¡foj« vGj¥g£LŸsJ.
mj‰F¡ ÑnH MáÇa® F¿¥ghf “âU fh.R¥ãukÂa« ãŸis mt®fŸ r«kj¤â‹ ngÇnyna ïJ ãuRÇ¡f¥g£lJ. vdnt, ïJ
Éõa« ï¤Jl‹ Koî bg‰wJ” v‹W F¿¥bgGâ ïªj¥
ãu¢rid¡F K‰W¥òŸË it¤âU¡»wh® bgÇah®.
Úyh«ãif-âUtu§f« ãŸis âUkz¤ij¤ bjhl®ªJ
bgÇah® - kiwkiy mofŸ - fh.R¥ukÂa ãŸis (fh.R.ãŸis) ngh‹nwhÇ‹ rªâ¥bgh‹W ‘âUkz Kiw’ F¿¤J ÉÇthf Muha elªJŸsJ. ïJ F¿¤j¥ gâbth‹W 26-2-1928 ehË£l ‘FomuR’
ïjÊš (13M« g¡f¤âš) fhz¡ »l¡»wJ. ‘jÄÊš ònuh»j«
nt©L«’ v‹w jiy¥ãš kJiu m.brh.mUzhry‹ v‹gtuhš mJ vGj¥g£oU¡»wJ.
mâš “br‹idÆš áy khj§f£F K‹dhš ïJ Éõakhf âUths®fŸ á§fhunt‰ br£oah® mt®fŸ, m£tnf£
fh.R¥ãukÂa ãŸis mt®fŸ, RthÄ ntjhrykt®fŸ, âU. fn#ªâu KjÈahut®fŸ, <.bt. uhkrhÄ ehŒ¡fut®fŸ všnyhU«
To¥ ngádh®fns xÊa ïJ r«gªjkhf Ka‰á vL¤J¡
bfh©ljhf¤ bjÇaÉšiy” v‹W F¿¥ã£LŸsnjhL “ekJ
ïa¡f« gy¥g£L ònuh»j¤â‹ _y« gh®¥gd®fS¡F¥ nghF«
bgÇahU¡F vâuhd ‘Kid kG§F«’ thj§fŸ!
gz¤ij¤ jL¤J, gh®¥gd®fis¥ g»ZfÇ¡f nt©Lkhdhš ònuh»j¤âš e«ã¡ifíŸst®fS¡F mtáa« jÄÊš nt©LtJ
ï‹¿aikahjJ v‹gnj monadJ mã¥ãuha«” vdî«
vGâíŸsh®.
Mf, Úyh«ãif-âUtu§f«ãŸis M»nahÇ‹ âUkz«
Koªj XÇU khj fhy¤J¡FŸ bgÇah®-kiwkiyaofŸ-fh.R.ãŸis KjÈnahÇ‹ rªâ¥ò ÃfœªJŸsJ. mj‹ã‹dU« Tl irt®fS«, jŤ jÄœ ïa¡f¤jh® rh®ghfî« MÇa¥ gh®¥gd kW¥ò, rk‰»Uj kW¥ò F¿¤j vªj K‹bdL¥ò« ÃfHÉšiy v‹gijna ïJ fh£L»wnj jÉu njhH® kÂaur‹ TWtij¥ nghy tÊfh£ofshf mt®fŸ brašglÉšiy; jŤ jÄœ ïa¡f« ïªj tifÆš vJî« brŒâlÉšiy v‹gnj c©ik.
mj‹ ã‹d® 7-10-1928 ehË£l FomuR ïjÊ‹ ‘irt rka«’
v‹w jiy¥ãš xU jiya§f¤ij¥ bgÇah® vGâíŸsh®.
mâš irt®fŸ RakÇahij ïa¡f¤ij xÊ¥gj‰F irt®fŸ
‘bjhil’ j£o¡ »s«ãíŸsij R£o¡fh£o, irt«, itzt«
cŸË£l kj§fË‹ bghJthd flîŸfS« fU¤JfS« gh®¥gÅa rh®òilaitahf ïU¥gij M¤jukhf vL¤J¡ fh£L»wh®.
irt« ‘gh®¥gd ònuh»j¤ij’ kW¤jjh?
‘ònuh»j® Éy¡F’ bgÇahU¡F K‹ng bjhl§»É£lJ v‹W
Ãiyeh£l bg.kÂaur‹ brŒj ‘MuhŒ¢á’ia kW¤J Ñœ¡f©l fU¤Jfis K‹ it¤njh«.
Kjyhtjhf ‘ònuhj® Éy¡if’ 1916ïš bjhl§»a (?) kiwkiyaofŸ 1927ïš elªj mt® kfË‹ âUkz¤ij gh®¥gd ònuh»jiu it¤nj el¤âdh®. ïu©lhtjhf gh®¥gd¥ ònuh»j®fŸ
v‹gt®fns M⤠jÄH®fŸjh‹ v‹gnj kiwkiy mofË‹
fU¤J. ‘gh®¥gd ònuh»j®fŸ’ M⤠jÄH®fŸ v‹W fUâa kiwkiy mofŸ, ‘ònuh»j Éy¡F’ bfhŸif v¥go¥g£ljhf ïUªâU¡F«? fh.R.ãŸis ngh‹w jÄH¿P®fŸTl kiwkiy mofŸ jdJ å£L¤ âUkz¤ij gh®¥gdiu it¤J el¤âaij ÉU«gÉšiy. kiwkiy mofŸ kfŸ âUkz« KoªJ XÇU
11
khj§fS¡F¥ ãwF jÄH¿P®fis¢ rªâ¤J ‘ònuh»j Éy¡f«’
F¿¤J Éthâ¤J cŸsd®.
ïªj¢ rªâ¥ò g‰¿ ‘Fo muR’ ïjÊš (26.12.1928) kJiu m.brh. mUzhry« v‹gt® ‘jÄÊš ònuh»j« nt©L«’ v‹w jiy¥ãš vGâíŸs f£LiuÆš F¿¥ãL»wh®. mâš á§fhunty®, fh.R. ãŸis, kiwkiyaofŸ, fn#ªâu KjÈah®, <.bt.uhkrhÄ
rªâ¤J¥ ngáa ãwF« ònuh»j Éy¡F¡fhd Ka‰áfŸ
K‹bdL¡f¥glÉšiy v‹gij¡ F¿¥ãLtnjhL, ïªj Ka‰á bt‰¿ bgw ònuh»j e«ã¡ifahs®fŸ tlbkhÊia¤ jÉ®¤J jÄÊš nt©Ljš brŒtJ mtáa«. mj‹ _y« ònuh»j® bfhŸisia¤
jL¡f Koí« v‹W tÈíW¤J»wh®.
ï›tsî¡F« ãwF ònuh»j gh®¥gd v⮥ig ÔÉukhf el¤â tªj RakÇahij ïa¡f¤ij xÊ¥gj‰nf ïªj “ònuh»j v⮥ò åu®fŸ” bjhil j£o¡ »s«ãdh®fŸ v‹gij ‘irt rka«’ v‹w jiy¥ãš bgÇah®, ‘FomuR’ ïjÊš (7.10.1928) vGâa jiya§f«
btË¢r¥gL¤J»wJ.
bgÇahÇ‹ jiya§f« - irt kj¡fhu®fË‹ gh®¥gd ònuh»j v⮥igna nfŸÉ¡FŸsh¡F»wJ. bgÇah®, m¤ jiya§f¤âš mG¤jkhf vG¥ò« nfŸÉfŸ K‹ it¡F« thj§fŸ v‹d?
Describe what you're looking for in as much detail as you'd like.
Our AI reads your request and finds the best matching books for you.
Popular searches:
Join 2 million readers and get unlimited free ebooks